Süveyş Körfezi’nde Beklenmedik Jeolojik Hareketler

Mısır’da milyonlarca yıldır duraklama döneminde olduğu düşünülen Süveyş Körfezi’nde yeni bulgular, jeolojik anlayışlarımızı alt üst ediyor. Araştırmalar, bu bölgenin aslında hâlâ açılma sürecini sürdürdüğünü ortaya koydu. Bilim insanları, bölgede dünya kabuğunun hâlâ “nefes aldığını” keşfetti.

Kasım 2025’te yayımlanan bir çalışma, kuzeydoğu Afrika ile Sina Yarımadası arasındaki bu stratejik alanın “kapandığı” düşüncesini çürüttü. Uzmanlar, Süveyş Riftinin her yıl 0,26 ile 0,55 milimetre arasında bir hızla açıldığını kanıtladı. Peki, bilim insanları bu “mikroskobik” hareketleri nasıl gözlemledi? Cevap, deniz seviyesinden 18,5 metre yükseklikteki antik mercan resiflerinde gizli. Bu eski mercanlar, karanın yukarı doğru itildiğinin en somut kanıtını sunuyor. Ayrıca, nehir yollarındaki garip sapmalar, yer kabuğunun altında gerçekleşen gerilmeleri ortaya koyuyor.

5 milyon yıl önce durduğu varsayılan tektonik dinamikler, “kalıntı deformasyon” adı verilen bir süreçle hâlâ devam etmekte. Süveyş Körfezi, jeoloji terminolojisinde oldukça nadir görülen bir “ara kategoriye” yerleşmiş durumda. Doğu Afrika Riftine benzer bir volkanik aktivite göstermiyor ve Kızıldeniz kadar hızlı genişlemiyor, ancak tamamen “fosilleşmiş” de değil. Süveyş, sanki jeolojik bir “zombi rift” gibi, son derece yavaş ama kararlı bir şekilde açılmaya devam ediyor.

Milimetrelik hareketler ilk bakışta önemsiz gibi görünse de, bu keşif kıtaların parçalanmasıyla ilgili mevcut modelleri köklü bir şekilde değiştirme potansiyeline sahip. Bu durum, yarın büyük bir felaketin yaşanacağı anlamına gelmiyor; ancak “istikrarlı” kabul edilen bölgelerin de gizli sismik riskler barındırabileceğini gösteriyor. Eski fay hatlarının aktif olmadığı düşüncesi, onların tamamen ölü oldukları anlamına gelmiyor.

Süveyş Körfezi, gezegenimizin en durağan noktalarında bile sürekli bir değişim ve dönüşüm olduğunu hatırlatıyor.

Author: Yusuf Koç