Hürmüz Boğazı’nda son günlerde yaşanan olaylarla birlikte petrol piyasaları büyük bir dalgalanma yaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Pazar gecesi yaptığı açıklamalar ve İran Devrim Muhafızları’nın bir ABD savaş gemisini vurduğu yönündeki iddialar, piyasaları etkisi altına aldı. Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan ticari gemilerin ABD savaş gemileri tarafından korunacağına dair bir “Özgürlük Operasyonu” başlattığını duyurdu. Bu açıklama, petrol fiyatlarının düşmesine yol açtı; ancak İran’ın sert tepkisi ve Hürmüz Boğazı’nda sınırlarını belirleyen haritalar yayımlaması, gerilim seviyesini artırdı.
Brent petrol, hafta başında 109,93 dolardan kapandıktan sonra, Trump’ın açıklamasının ardından 105,52 dolara geriledi. Ancak İran’ın bir ABD gemisine füzelerle saldırdığı yönündeki açıklama, petrol fiyatlarını yeniden yukarı yönlü hareket ettirdi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın iddialarını yalanlayarak piyasaları sakinleştirmeye çalıştı. Peki, bu gerilim dolu günde neler yaşandı? Olayları detaylı bir şekilde ele alalım.
TRUMP’IN PLANLARI TARTIŞMA YARATTI
Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan ticari gemilerin korunması için “Özgürlük Planı” adını verdiği bir projeyi açıkladı. Bu projenin insani bir eylem olduğunu vurgulayan Trump, ABD savaş gemileriyle beraber ticari gemilerin güvenli bir şekilde geçiş yapacağına dair güvence verdi. Ancak planın detayları, ABD gemilerinin Hürmüz Boğazı’na girmeyeceği ve yalnızca ticari gemilere radyo ile bilgi vereceği yönündeydi. Bu durum, İran’ı doğrudan tehdit etmese de Devrim Muhafızları’nın öfkesine neden oldu.
İRAN’DAN KAPSAMLI BİR CEVAP
İran, Trump’ın açıklamasından hemen sonra, Hürmüz Boğazı’na girecek tüm ABD gemilerini hedef alacağına dair bir beyanatta bulundu. İran Güvenlik Konseyi Başkanı İbrahim Azizi, “Bu su yolları, Trump’ın gerçek dışı söylemleriyle yönetilemez” dedi. İranlı komutanlar, bölgedeki yabancı unsurlara karşı saldırı düzenleyeceklerini belirtti. Tümgeneral Ali Abdullahi, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün tamamen İran’a ait olduğunu ifade ederek, güvenli geçişin her koşulda kendileriyle koordine edilmesi gerektiğini vurguladı. Ardından Devrim Muhafızları, stratejik su yolunun kontrol ettikleri yeni sınırlarını gösteren haritalar yayımladı.
SAVAŞ GEMİSİ VURMA İDDİASI
İran, Hürmüz Boğazı’na yaklaşan bir ABD savaş gemisini vurduğunu iddia etti. Fars haber ajansının bildirdiğine göre, İran, bir ABD savaş gemisine Hürmüzgan bölgesinden ateşlenen iki füzeyle saldırdı. Ancak ABD’den gelen “Böyle bir olay yaşanmadı” açıklaması, petrol fiyatlarını yeniden hareketlendirdi. Brent petrol, bu gelişmelerle birlikte 114,29 dolara kadar yükseldi.
Bu gerginlik ve belirsizlik ortamı, petrol piyasalarında dalgalanmalara neden olmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisini sürdürecek gibi görünüyor.
