Bilimsel dergi Chemosphere’de yayımlanan yeni bir araştırma, piyasada yaygın olarak satılan bazı çay poşetlerinin sıcak suyla demlendiğinde içeceğe milyarlarca mikroplastik parçacık saldığını ortaya koydu. Laboratuvar testlerinde, bu parçacıkların insan bağırsak hücreleri tarafından emilerek hücre çekirdeğine kadar ulaşabildiği tespit edildi.
POLİPROPİLEN POŞETLER İLK SIRADA
Araştırma kapsamında piyasada sıkça tercih edilen üç farklı çay poşeti türü incelemeye alındı: polipropilen, naylon ve selüloz.
Yapılan analizlerde elde edilen sonuçlar şu şekilde: Polipropilen poşetler, mililitre başına 1,2 milyardan fazla parçacıkla en yüksek mikroplastik salınımını gerçekleştirdi.
Naylon poşetler, milyonlarca parçacık salımıyla ikinci sırada yer aldı. Selüloz poşetler ise diğerlerine kıyasla daha az olmakla birlikte yine de kayda değer miktarda parçacık bıraktı.
Çalışmanın yazarlarından Alba García-Rodríguez, plastik salınımının sıcak suyla temas, karıştırma işlemi ve poşetlerin fiziksel yapısından kaynaklandığını belirterek, insanların günlük olarak maruz kaldığı tek kullanımlık plastik miktarının yüksekliğine dikkat çekti.
HÜCRE ÇEKİRDEĞİNE KADAR ULAŞIYOR
Araştırma ekibi, çay poşetlerinden salınan mikroplastikleri kontrollü bir laboratuvar ortamında insan bağırsak hücrelerine maruz bıraktı. Yapılan gözlemlerde hücrelerin bu plastikleri emdiği, bazı parçacıkların ise hücresel faaliyetlerin merkezi olan hücre çekirdeğine (nükleus) kadar ulaştığı belirlendi.
Michigan Üniversitesi Çevre Sağlığı Bölümü’nden Prof. John Meeker, doğrudan tüketim amacıyla üretilen bir gıda maddesinde bu yoğunlukta mikro ve nanoplastik bulunmasının potansiyel olarak endişe verici olduğunu kaydetti.
Columbia Üniversitesi’nden Ana Navas-Acien ise mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerinin henüz kesin olarak kanıtlanmadığını, bu alandaki çalışmaların henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve kesin klinik sonuçlar için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
“BİYOBOZUNUR” AMBALAJLAR DA PLASTİK SAYILIYOR
Çalışmada, çevre dostu veya “biyobozunur” (polilaktik asit gibi) olarak pazarlanan çay poşetleri de test edildi. Elde edilen bulgulara göre, bu malzemelerin doğada daha hızlı çözünmek üzere tasarlanan yapıları nedeniyle, demlenme esnasında standart plastiklere kıyasla daha fazla nanoplastik saldığı tespit edildi.
Uzmanlar, ahşap ve mısır nişastası gibi alternatif malzemelerde de üretim aşamasındaki bulaşma (kontaminasyon) riskinin sürdüğünü ifade etti.
UZMANLARDAN DÖKME ÇAY ÖNERİSİ
Araştırmacılar, çay tüketiminde mikroplastik maruziyetini sıfıra indirmek isteyen tüketicilere öneride bulundu. Poşet çay yerine dökme (açık) çay tercih edilmesi, demleme esnasında paslanmaz çelik süzgeç veya yeniden kullanılabilir filtrelerin kullanılması, günlük yaşamda plastik ambalajlı gıdalar yerine cam saklama kaplarının tercih edilmesi.
